ابزارهای مانیتور کردن فضای پارتیشن های لینوکس

ابزارهای مانیتور کردن فضای پارتیشن های لینوکس

در این مقاله میخواهم شما را با تعدادی از فرامین خط فرمان لینوکس جهت بررسی میزان

فضای مصرفی فایل سیستم ها و پارتیشن های لینوکس آشنا کنم .

یکی از وظایف مهم یک ادمین لینوکس بررسی فضای مصرفی پارتیشن ها وفایل سیستم ها

و میزان فضای آزاد آنها می باشد .

در بسیاری از مواقع چنانچه به این امر توجه نکنید مشکلاتی برای سیستم پیش خواهد آمد .

مثلا ممکن است کاربران تماس های مکرر از کند شدن سیستم تا اینکه نمی توانند به سیستم

لاگین کنند داشته باشید این ها نمونه هایی از کم شدن فضای آزاد پارتیشن های سیستم

می باشد و یا ممکن است مشکلات دیگری در این بین پیش آید .

ابزارهای مانیتور کردن فضای پارتیشن های لینوکس :

1- استفاده از فرمان fdisk  به معنی fixed disk  

fdisk  یکی از دستورات رایج لینوکس برای نمایش اطلاعات partition table  و هم

به منظور اضافه کردن فضای دیسک به سیستم یا تغییر فضای دیسک یا حذف فضای

دیسک بکار میرود .  fdisk  میتواند partition table هایی از مدل GPT , MBR, SUN, SGI , BSD

را پشتیبانی نماید و روی این مدل ها قابل استفاده می باشد .

برای نمایش کلیه دیسک های موجود در سیستم چه آنها که فرمت شده باشند یا فرمت

نشده باشند میتوانید از دستور

# fdisk    -l

استفاده نمایید . این دستور لیستی از کلیه دیسک های متعلق به سیستم لینوکس شما را

با نمایش میزان فضای آن و اطلاعات کاملی از سیلندر شروع و پایان و

نوع فایل سیستم و غیره را روی صفحه نمایش به شما نشان میدهد مانند شکل زیر :

برای مطالعه بیشتز این دستور از man fdisk استفاده کرده و مطالب بیشتری از آن بیاموزید .

2- استفاده از دستور sfdisk  به معنی scriptable fdisk

sfdiks  مانند fdisk  ؛ partition table هایی   از نوع GPT , MBR  , SUN, SGI  را پشتیبانی میکند .

اما sfdisk  قابلیت های بیشتری نسبت به fdisk دارد .

یکی از تفاوتهای اصلی sfdisk  با fdisk  در این است که روی مدلهای SGI و SUN

 قادر نیست پارتیشن های استاندارد همانند fdisk  بسازد .

با استفاده از دستور  sfdisk   -l  میتوانید پارتیشن ها و فایل سیستم های سیستم خود را مشاهده نمایید .

#sfdisk    -l

 

برای مطالعه بیشتر دستور  man sfdisk  را اجرا کرده و در مورد این دستور بیشتر بدانید

 

3- استفاده از دستور cfdisk به معنی curses fdisk

دستور cfdisk  میتواند همانند fdisk , sfdisk  اطلاعات partition table  را به ما نمایش دهد

و همچنن امکان حذف یا تغییر فضای دیسک را نیز به ما میدهد.

زمانیکه cfdisk  را به تنهایی اجرا نماییم شکلی به صورت زیر نمایش داده میشود

 

همانگونه که در شکل بالا مشاهده میکنید میتوانید با کلیدهای فلش دار  ->  <-   روی گزینه های پایین حرکت کرده و گزینه دلخواه را انتخاب نمایید .

مثلا با انتخاب گزینه   [Print]  صفحه ای بشکل زیر  نمایش داده میشود

 

همانطور که در شکل بالا ملاحظه میکنید میتوانیم گزینه هایی برای حذف یا زیاد کردن سایز پارتیشن یا نمایش اطلاعات آن و دیگر گزینه ها را انتخاب نماییم .

 

4- استفاده از دستور parted

parted  همانند دستور fdisk  اطلاعات دیسک های سیستم را نمایش داده و با این ابزار

قادر هستیم که دیسک های جدیدی به سیستم خود اضافه یا حذف یا تغییر دهیم .

دستور parted  با partition table هایی از مدل GPT , MBR سازگاری دارد .

برای نمایش دیسکهای مورد استفاده در سیستم خود میتوانید از دستور parted   -l  استفاده نمایید .

 

5- استفاده از دستور lsblk   به معنی list block

lsblk  قادر است اطلاعاتی شامل نام و نوع و نقطه mount point دیسک های روی

سیستم را به ما نمایش دهد . همچنین lsblk میتواند اطلاعات ramdisk را نیز نمایش دهد .

 

6-  استفاده از دستور blkid  به معنی block id

دستور blkid اطلاعاتی از block device ها نمایش میدهد .

اطلاعاتی شامل نام و نوع device و نام فایل سیستم که به صورت شکل زیر می باشد :

 

7- استفاده از دستور df  یا disk filesystem

دستور df  اطلاعاتی از دیسکهای موجود روی سیستم و نقطه اتصال آنها به فایل سیستم ها

و میزان فضایی که اشغال کرده اند و میزان فضای آزاد آنها را نمایش میدهد

مانند شکل زیر :

دستور df  را میتوان با گزینه های مختلفی استفاده کرد که در شکل بالا با گزینه ای

 hT- بکار برده ایم که بصورت نماشی خواناتر اطلاعات دیسک های سیستم را نشان میدهد .

8- دستور lshw   یا list hardware configuration

 دستور lshw  کلیه سخت افزار های سیستم را نمایش میدهد که میتوانیم با استفاده

از گزینه هایی که در این دستور موجود است ؛ گزارش تولید شده از این دستور را بصورت

html  یا xml   و یا در محیط گرافیک مشاهده نماییم.

برای نصب این برنامه به مقاله نحوه نصب lshw مراجعه بفرمایید .

در شکل زیر  lshw  -short اجرا شده که گزارش مختصری از سخت افزارهای سیستم نمایش داده است

9- دستور pydf   یا pyhthon disk info

 دستور pydf  یکی از دستوراتی است برای نمایش میزان فضای دیسکها روی سیستم

که بر اساس زبان python  نوشته شده است .

برای نصب pydf  به مقاله نحوه نصب Pydf  مراجعه نمایید .

 

 

در زمانیکه بعد از مانیتور کردن فضای دیسک متوجه شدید که فضای فایل سیستم های شما

پر شده است چه کنیم؟

اگر مثلا فایل سیستم home که کاربران در آنجا مشغول به کار هستند و هر کدام برنامه های

خاص خود را درآنجا ذخیره میکنند پر شده است .

ابتدا با دستوراتی مثل du  که میزان فضایی که هر فایل ذخیره کرده است را محاسبه کرده

و ببنید که کدام دایرکتوری از کدام کاربر است که فضای زیادی اشغال کرده است و این فایل های

حجیم مرتبط به کدام نوع فایل هاست یعنی آیا لاگ فایل است یا source file یا  binary file

در این زمان معمولا یک ادمین سیستم طی ایمیلی یا تلفنی یا  هر روشی دیگر به کاربرانی

که حجم فایل های آنان زیاد است اطلاع میدهد که فایل های حجیم خود را پاک نمایند .

برای پاک کردن فایل های حجیم مراجعه کنید به مقاله آن

یک ادمین سیستم میتواند backup از اطلاعات سیستم گرفته و بعد مبادرت به پاک کردن

اطلاعات و فایلهای حجیم نماید تا فضای فایل سیستم خالی گردد.

اگر root file system  شما پر شده است میتوانید ابتدا backup  تهیه کرده و

چنانچه مدل فایل سیستم شما از نوع xfd  یا lvm باشد مبادرت به افزایش سایز آن نمایید .

در این مقاله شما با 9 روش مختلف نحوه مانیتور کردن فضای دیسک روی لینوکس آشنا شدید .

امیدواریم این مقاله برای شما مفید باشد . لطفا نظرات خود را در انتهای مقاله برای ما بنویسید

و اگر شما نیز راهکاری دارید ارائه نمایید .

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *